30 QUOTES VAN VINCENT VAN GOGH
Niets artistieker dan houden van mensen
‘Er is niets werkelijk artistieker dan van mensen houden.’ Het is misschien niet de eerste uitspraak die je verwacht van Vincent van Gogh. Bij zijn naam denken we vooral aan zijn prachtige schilderijen: De aardappeleters, Het gele huis, De zonnebloemen, Irissen, Amandelbloesem en natuurlijk De sterrennacht. Maar we denken ook aan zijn bewogen leven, de armoede, het afgesneden oor, zijn psychische problemen en het feit dat hij tijdens zijn leven nauwelijks erkenning kreeg voor zijn werk.
Zijn leven eindigde tragisch toen hij in 1890, slechts 37 jaar oud, overleed. Toch was Vincent veel meer dan de gekwelde kunstenaar uit de bekende verhalen. Hij was een gevoelige, nieuwsgierige man die nadacht over liefde, vriendschap, moed en de schoonheid van de natuur. En die daar verrassend mooi over kon schrijven. We verzamelden 30 inspirerende gedachten van Vincent van Gogh die laten zien hoe bijzonder hij naar de wereld keek.

Vincent van Gogh, de mens achter de schilderijen
Vincent van Gogh (1853–1890) begon niet meteen als schilder. Hij werkte onder meer in de kunsthandel en verbleef enige tijd in Engeland, waar hij ook als onderwijzer en hulpprediker actief was. Later zette hij zich als evangelist in voor mijnwerkers in België. Pas daarna koos hij definitief voor het kunstenaarschap. Zijn leven was vaak moeilijk, maar hij was veel meer dan de eenzame schilder die we uit de verhalen kennen. Hij las graag, hield van de natuur en had een grote behoefte aan contact met andere mensen. Hij bleef zoeken naar zijn plaats in de wereld en naar manieren om iets voor anderen te betekenen.
Dat weten we vooral dankzij zijn brieven. Er zijn ongeveer 820 brieven van Vincent bewaard gebleven, waarvan het grootste deel aan zijn broer Theo. Die brieven zijn niet alleen bijzonder vanwege wat ze vertellen over zijn schilderijen. Ze laten ook zien hoe hij dacht, twijfelde, hoopte en liefhad. Soms klinken zijn woorden alsof ze gisteren geschreven zijn.
Van Gogh over liefde en vriendschap
Vincent schreef met opvallend veel warmte over liefde en verbondenheid. Juist omdat hij zich zelf geregeld eenzaam voelde, wist hij hoe waardevol vriendschap kon zijn. Hij geloofde dat oprechte genegenheid mensen kracht gaf en dat menselijke verbondenheid belangrijker was dan bezit of succes. Dat klinkt ook door in deze uitspraken.
“Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik voel dat er niets werkelijk artistieker is dan van mensen houden.”
“Het is goed om zoveel mogelijk lief te hebben, want daarin ligt de ware kracht.”
“Wat met liefde wordt gedaan, wordt goed gedaan.”
“De beste manier om God te leren kennen, is door veel lief te hebben.”
“Houd van die vriend, die persoon, datgene waarvan je houdt.”
“Iedere diepe, oprechte verbondenheid kan een gevangenis doen verdwijnen.”
“Vrienden zijn, broers zijn, liefhebben: dat opent de gevangenis met een machtige betovering.”
“Mensen zijn meer waard dan dingen.”
Vooral die laatste gedachte vinden wij prachtig. Want uiteindelijk zijn het de mensen om je heen die je leven bijzonder maken. De herinneringen aan een gesprek, een gedeelde ervaring of een vriendschap blijven vaak langer bij je dan de spullen die je ooit bezat. Misschien is dat ook wel waarom Vincents woorden over liefde en vriendschap zoveel mensen blijven aanspreken.

Van Gogh over moed, doorzetten en jezelf zijn
Vincent was niet iemand bij wie alles vanzelf ging. Hij twijfelde regelmatig aan zichzelf en moest hard werken om beter te worden. Toch bleef hij proberen, oefenen en ontdekken. Hij wist hoe frustrerend het kon zijn wanneer iets niet lukte, maar ook hoeveel voldoening het gaf om vooruitgang te boeken. Zijn gedachten over doorzetten zijn daardoor extra bijzonder. Ze komen niet van iemand die altijd succes had, maar van iemand die ondanks teleurstellingen bleef geloven in wat hij deed.
“Wat zou het leven zijn als we niet durfden iets aan te pakken?”
“Midden in het gevaar is ook veiligheid te vinden.”
“Ik blijf doen wat ik nog niet kan, om te leren hoe ik het wel kan.”
“Grote dingen ontstaan niet door één impuls, maar door een reeks kleine dingen die samenkomen.”
“Als iets in jezelf zegt dat je geen schilder bent, dan moet je juist schilderen. Dan zal die stem zwijgen.”
“Het is beter geestdriftig te zijn, ook al maak je daardoor meer fouten, dan bekrompen en overdreven voorzichtig.”
“Het geweten is het kompas van de mens.”
“Ook als de kompasnaald soms afwijkt, moet je proberen je koers erop te bepalen.”
“Soms heeft iemand een groot vuur in zijn ziel, maar komt niemand zich eraan warmen.”
“Laten we niet vergeten dat kleine emoties de grote leiders van ons leven zijn.”
“De vissers weten dat de zee gevaarlijk is en de storm verschrikkelijk, maar ze hebben daarin nooit voldoende reden gezien om op het strand te blijven wandelen.”
Het is bijzonder om te bedenken dat Vincent deze gedachten opschreef zonder te weten hoe beroemd zijn werk ooit zou worden. Tijdens zijn leven had hij nauwelijks commercieel succes en was hij vaak afhankelijk van de steun van zijn broer Theo. Toch bleef hij schilderen, experimenteren en zoeken naar zijn eigen stijl. Zijn schilderijen zouden pas na zijn dood wereldberoemd worden.

Van Gogh over natuur, sterren en verwondering
Wie naar zijn schilderijen kijkt, ziet hoeveel Vincent van de natuur hield. Hij schilderde korenvelden, bomen, bloemen en landschappen, maar ook de indrukwekkende sterrenhemels waarin de nacht bijna tot leven lijkt te komen. De natuur was voor hem niet alleen een onderwerp om te schilderen. Hij vond er rust, inspiratie en verwondering. Zelfs iets eenvoudigs als een grasspriet of een korenaar kon hem helpen om de wereld weer met nieuwe ogen te bekijken.
“De aanblik van de sterren doet me altijd dromen.”
“En toch de sterren en het oneindige voelen, daarboven. Dan is het leven bijna betoverend.”
“Ik ga 's nachts naar buiten om de sterren te schilderen.”
“De taal waarnaar je moet luisteren is niet die van de schilders, maar die van de natuur.”
“Door lang naar dingen te kijken, word je rijper en leer je ze dieper begrijpen.”
“Na het lezen moet ik soms naar een grasspriet, een dennentak of een korenaar kijken om weer tot rust te komen.”
“Ik heb de natuur en de kunst en de poëzie, en als dat nog niet genoeg is, wat zal dan genoeg zijn.”

Het bijzondere verhaal achter De sterrennacht
Wist je dat onderzoekers mogelijk hebben ontdekt welke sterrenhemel Vincent van Gogh schilderde in zijn beroemde De sterrennacht? Het schilderij wordt gewoonlijk gedateerd op juni 1889, toen Vincent verbleef in Saint-Rémy-de-Provence. In oktober 2026 verscheen echter een wetenschappelijk onderzoek waarin de sterrenhemel van 1889 met astronomische berekeningen werd gereconstrueerd en vergeleken met het schilderij. Volgens de onderzoekers komt de positie van de maan, de planeet Venus en de Hyaden, een sterrengroep in het sterrenbeeld Stier, opvallend goed overeen met de hemel van 22 juli 1889, vlak voor zonsopkomst. Voor hun onderzoek bekeken ze niet alleen de hemellichamen, maar ook oude weergegevens, het landschap rond Saint-Rémy en Vincents brieven.
Dat is een fascinerende gedachte, want het zou betekenen dat Vincent zich niet alleen door zijn fantasie liet leiden, maar ook door een sterrenhemel die hij werkelijk had gezien. Toch is het raadsel daarmee niet opgelost. De gebruikelijke datering van juni 1889 blijft bestaan, mede omdat Vincent in die maand al over een nieuwe studie van een sterrenhemel schreef. De onderzoekers opperen dat hij mogelijk later nog aan het schilderij werkte, maar dat is niet definitief bewezen. Bovendien hoeft de geschilderde hemel geen exacte weergave van één bepaald moment te zijn. Misschien combineerde Vincent verschillende waarnemingen met zijn eigen verbeelding. Juist dat maakt De sterrennacht zo bijzonder: het schilderij laat zien hoe werkelijkheid en fantasie samen iets onvergetelijks kunnen vormen.
Meer weten? Lees het wetenschappelijke onderzoek naar de sterrenhemel van Van Gogh, gepubliceerd op 22 oktober 2026 in Scientific Reports.
Van Gogh over kunst, creativiteit en het leven
Vincent schilderde niet om beroemd te worden. Hij wilde vastleggen wat hij zag en voelde en bleef zoeken naar manieren om zijn indrukken op het doek over te brengen. Zijn brieven laten zien hoeveel aandacht hij besteedde aan kleur, licht en compositie. Hij experimenteerde voortdurend en was ervan overtuigd dat je alleen beter kon worden door te blijven werken. Misschien is dat ook waarom zijn schilderijen nog altijd zoveel indruk maken: ze zijn niet alleen prachtig om te zien, je voelt er ook de betrokkenheid van de schilder in.
“Veel schilders zijn bang voor het lege doek, maar het lege doek is bang voor de werkelijk gepassioneerde schilder die durft.”
“Doof je inspiratie en verbeeldingskracht niet uit.”
“Geen blauw zonder geel en zonder oranje.”
“Ik houd nog altijd heel veel van kunst en van het leven.”
Zijn liefde voor kleur zie je overal terug: in de zonnebloemen, de korenvelden en de amandelbloesem. Het zijn schilderijen die inmiddels tot de beroemdste kunstwerken ter wereld behoren, maar waarin je ook nog altijd iets van Vincents persoonlijke verwondering kunt herkennen.

Van Gogh over zijn behoefte aan vriendschap
Een van de ontroerendste passages uit Vincents brieven stond ook al in onze oorspronkelijke blog. Hij schreef over zijn verlangen naar genegenheid en vertrouwelijk contact met anderen: ‘Evenzeer als ieder ander heb ik behoefte aan vriendschap of genegenheid of vertrouwelijken omgang en ben niet als een straatpomp of lantaarnpaal hetzij uit steen of ook uit ijzer vervaardigd…’ Wat een menselijke gedachte. Achter de kunstenaar die we kennen van zijn wereldberoemde schilderijen stond iemand die, net als ieder ander, behoefte had aan vriendschap en liefde.
Een vriendenboek in de stijl van Vincent van Gogh
Vind jij de schilderijen van Vincent van Gogh prachtig en wil je binnenkort iemand verrassen met een persoonlijk vriendenboek? Dan is zijn werk een mooie inspiratiebron. Bij onze ontwerpen vind je onder het thema kunst onder meer een achtergrond met zijn schilderij Amandelbloesem. De bloeiende takken tegen de helderblauwe lucht geven de vriendenpagina's een bijzondere uitstraling. Een mooie keuze voor een verjaardag, jubileum of een boek vol persoonlijke verhalen en herinneringen. En misschien wel helemaal passend bij de woorden van Vincent zelf: er is niets werkelijk artistieker dan van mensen houden.
Voorbeeld van vriendenpagina's in een vriendenboek

Meer lezen over Vincent van Gogh
Wil je Vincent nog beter leren kennen? Op de website Vincent van Gogh – De brieven kun je zijn correspondentie lezen. De citaten hierboven zijn in het Nederlands weergegeven; sommige zijn vertalingen of verkorte bewerkingen van passages uit zijn brieven.
Samen gemaakt, voor altijd bewaard
Laat je inspireren door de kunst van Vincent van Gogh en maak samen met vrienden en familie een persoonlijk vriendenboek vol foto's, herinneringen en lieve woorden.